talige observaties: maar

talige observaties: maarIk wil vandaag een observatie met jullie delen. Ik moet je wel waarschuwen: als je het eenmaal hebt gelezen, gaat het je ook opvallen. Het gaat om het woord maar en dan de manier waarop dat woordje wordt uitgesproken.
Het viel me de laatste tijd op dat het woord maar een soort transformatie ondergaat. Ik ben erop gaan letten toen ik een televisieprogramma keek en het hoorde. Ik weet niet meer welk programma het was, maar er kwamen gewone doorsnee Nederlandse mensen in voor.
Het fenomeen dat mij opviel, was dat bij dit interessante voegwoord de laatste r begint weg te vallen. In plaats van [maar] klinkt het woordje nu als [maa].
Het verschijnsel van het wegvallen van letters in een woord noemt men elisie. Nu is elisie eigenlijk een begrip dat vooral voorkomt in de poëzie. Het wordt hier gebruikt ter wille van het metrum: om het ritme goed te houden. Je kunt dan denken aan de eerste zin van het gedicht van de grijsaard:

Gezwinde grijsaard die op wakk’re wieken staag

Het weglaten van de e in wakkere is een elisie.

In de taalkunde heet dit redundantie

Kennelijk is de r in maar redundant aan het worden. Ik zou het moeten bijhouden: wie het zegt en in welk tv-programma om er een helder beeld van te krijgen. Zo kan ik bekijken in welke bevolkingslagen het woordje [maa] optreedt. Wellicht is er zelfs een gesproken corpus (lichaam van gesproken teksten) waarnaar onderzoek gedaan kan worden.

Maar uit luiigheid…

… laat ik dit liever aan onderzoekers over. Ik signaleer alleen maa.

2 Reacties

  1. Leon

    Maar is vaak een bruggetje naar slecht nieuws. “Ik waardeer je inzet, maar…” Je voelt de “maar” al aankomen. Er is een voorbehoud op komst. Ik verpak slecht nieuws liever niet, maar als ik het doe gebruik ik gewoon “en”. “Ik waardeer je inzet en ik zie nog verbeterpunten.” Wellicht is maar te doorzichtig geworden 😉

    Antwoord
  2. Rob Alberts

    Leuk!
    Ik kijk al weer enige tijd geen tv.
    Ik heb zelfs geen tv meer.
    Waarschijnlijk zal de tv deze nieuwe uitspraak snel naar het dagelijkse leven overbrengen.
    Vriendelijke groet,

    Antwoord

Trackbacks/Pingbacks

  1. @bloknood - RT @drspee: Observatie: het woord 'maar' doet raar http://t.co/1wNcr0Snhy Wat doet het woordje 'maar'?

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

×

Klik op de foto om WhatsApp te openen op je mobiel of computer en stuur mij een berichtje!

× Hoe kan ik je helpen?